Οι έλεγχοι σε καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος συνεχίζονται, ενώ το νέο πλαίσιο μεταφέρει ξεκάθαρα στον πωλητή την ευθύνη για την εξακρίβωση της ηλικίας. Gov.gr Wallet, Kids Wallet, alto.gov.gr, πρόστιμα έως 10.000 ευρώ και αυστηρότεροι κανόνες για μπαρ και κέντρα διασκέδασης αλλάζουν την καθημερινότητα των επιχειρήσεων.
Οι εποχές κατά τις οποίες ο έλεγχος της ηλικίας ενός πελάτη μπορούσε να αντιμετωπιστεί ως μια τυπική ή περιστασιακή διαδικασία έχουν περάσει.
Το 2026 βρίσκει μπαρ, καφέ, εστιατόρια και κέντρα διασκέδασης αντιμέτωπα με ένα σαφώς αυστηρότερο πλαίσιο για την πώληση και προσφορά αλκοόλ σε ανηλίκους, αλλά και με εντατικούς ελέγχους από τις αρμόδιες αρχές.
Το μήνυμα του νέου συστήματος είναι ξεκάθαρο: η εξακρίβωση της ενηλικότητας αποτελεί ευθύνη του πωλητή και του καταστήματος.
Αν δεν μπορεί να αποδειχθεί ότι ο πελάτης είναι ενήλικος, η πώληση, προσφορά ή διάθεση αλκοόλ δεν επιτρέπεται. Το θεσμικό πλαίσιο συνοδεύεται πλέον από ψηφιακά εργαλεία επαλήθευσης ηλικίας, ηλεκτρονικό μητρώο επιχειρήσεων και σημαντικές διοικητικές και ποινικές κυρώσεις.
Οι έλεγχοι γίνονται ήδη στην πράξη
Το θέμα δεν βρίσκεται μόνο στα ΦΕΚ και στις υπουργικές αποφάσεις.
Οι έλεγχοι σε καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος είναι συνεχείς.
Στις 12 προς 13 Σεπτεμβρίου 2026, για παράδειγμα, η Υποδιεύθυνση Προστασίας Ανηλίκων πραγματοποίησε ειδική δράση σε περιοχές του Δήμου Παύλου Μελά στη Θεσσαλονίκη. Ελέγχθηκαν 58 άτομα, εκ των οποίων οι 56 ήταν ανήλικοι, καθώς και οκτώ καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος. Η ΕΛ.ΑΣ. ανέφερε ότι ανάλογες δράσεις θα συνεχιστούν.
Μία ημέρα νωρίτερα είχε προηγηθεί αντίστοιχη επιχείρηση στον Δήμο Λαγκαδά. Εκεί ελέγχθηκαν 54 ανήλικοι και επτά καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος.
Στις 6 Σεπτεμβρίου, σε άλλη δράση στον Δήμο Θεσσαλονίκης, ελέγχθηκαν 47 ανήλικοι και εννέα καταστήματα, ενώ αντίστοιχες επιχειρήσεις είχαν πραγματοποιηθεί επανειλημμένα και μέσα στον Αύγουστο.
Ήδη από τον Μάρτιο, όταν παρουσιάστηκε το επιχειρησιακό σχέδιο εφαρμογής του νέου πλαισίου, το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη ανέφερε ότι από τις 7 Ιουλίου 2025 έως τις 5 Μαρτίου 2026 είχαν πραγματοποιηθεί 82.094 έλεγχοι, με 313 συλλήψεις και 433 δικογραφίες στο πλαίσιο εφαρμογής της σχετικής νομοθεσίας.
Τι λέει ο νόμος για την πώληση αλκοόλ
Ο βασικός κανόνας είναι απλός.
Ο νόμος 5216/2025 απαγορεύει την πώληση, προσφορά και με οποιονδήποτε τρόπο διάθεση αλκοολούχων ποτών σε ανηλίκους. Το πλαίσιο δεν περιορίζεται επομένως στην κλασική περίπτωση όπου ένας ανήλικος αγοράζει ένα ποτό από ένα μπαρ.
Καλύπτει συνολικά την προσφορά και τη διάθεση αλκοόλ.
Παράλληλα, ο πωλητής έχει την υποχρέωση να ελέγχει την ενηλικότητα του προσώπου στο οποίο πρόκειται να διαθέσει το προϊόν.
Το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη διευκρινίζει ότι, εάν ο αγοραστής δεν επιδείξει αποδεικτικό στοιχείο ηλικίας, η πώληση, διάθεση ή προσφορά απαγορεύεται.
Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο πρακτικό σημείο για έναν εργαζόμενο πίσω από το bar ή στο ταμείο ενός καταστήματος.
Το «φαίνεται πάνω από 18» δεν αποτελεί διαδικασία εξακρίβωσης ηλικίας.
Όταν υπάρχει ανάγκη ελέγχου, πρέπει να υπάρχει και τρόπος επιβεβαίωσης.
Πώς γίνεται ο έλεγχος ηλικίας με Gov.gr Wallet και Kids Wallet
Για να γίνει η διαδικασία ευκολότερη, έχει δημιουργηθεί ψηφιακό σύστημα επαλήθευσης ηλικίας μέσω Gov.gr Wallet και Kids Wallet.
Η λογική του είναι σχετικά απλή.
Ο πωλητής ανοίγει στο Gov.gr Wallet τη λειτουργία επαλήθευσης ηλικίας και επιλέγει την ηλικιακή βαθμίδα που θέλει να ελέγξει, για παράδειγμα 18+.
Στη συνέχεια εμφανίζεται QR code, το οποίο σκανάρει ο πελάτης μέσω του Gov.gr Wallet ή του Kids Wallet.
Στην οθόνη του πωλητή εμφανίζεται πράσινη ή κόκκινη ένδειξη ανάλογα με το εάν πληρούται το ηλικιακό όριο. Το σύστημα δεν εμφανίζει την ακριβή ηλικία του πελάτη, αλλά μόνο την πληροφορία που χρειάζεται για να εγκριθεί ή να απορριφθεί η συναλλαγή.
Έτσι, ένας bartender ή ένας υπάλληλος δεν χρειάζεται να καταγράφει προσωπικά δεδομένα ούτε να γνωρίζει την ημερομηνία γέννησης του πελάτη.
Χρειάζεται να γνωρίζει αν επιτρέπεται ή όχι η πώληση.
Όταν η πλαστή ταυτότητα μπαίνει στην εξίσωση
Η καθημερινότητα ενός καταστήματος μπορεί βέβαια να αποδειχθεί περισσότερο σύνθετη από τη θεωρία.
Χαρακτηριστικό είναι πρόσφατο περιστατικό στα Χανιά.
Στις 14 Σεπτεμβρίου, η ΕΛ.ΑΣ. ανακοίνωσε τη σύλληψη υπευθύνου καταστήματος υγειονομικού ενδιαφέροντος για προσφορά αλκοόλ σε ανήλικο, ο οποίος, σύμφωνα με την αστυνομική ανακοίνωση, είχε επιδείξει παραποιημένο έγγραφο ταυτοποίησης με ψευδή ηλικία ώστε να εμφανίζεται ως ενήλικος. Για την ίδια υπόθεση συνελήφθη και ο ανήλικος για πλαστογραφία πιστοποιητικών.
Σε διαφορετικό περιστατικό στο Ρέθυμνο, την ίδια περίοδο, συνελήφθη υπεύθυνος κέντρου διασκέδασης επειδή επετράπη η είσοδος σε ανήλικο, ο οποίος, σύμφωνα με την ΕΛ.ΑΣ., είχε παρουσιάσει ταυτότητα άλλου ενήλικου ατόμου.
Οι συγκεκριμένες υποθέσεις δείχνουν πόσο σημαντική γίνεται στην πράξη η διαδικασία ταυτοποίησης, χωρίς βέβαια να μπορεί να προδικαστεί από μια αστυνομική ανακοίνωση η τελική δικαστική κρίση για οποιονδήποτε εμπλεκόμενο.
Το alto.gov.gr αφορά και τις επιχειρήσεις εστίασης που διαθέτουν αλκοόλ
Το νέο πλαίσιο δεν περιορίζεται στον έλεγχο του πελάτη.
Έχει δημιουργηθεί και το Ψηφιακό Μητρώο Ελέγχου Προϊόντων Καπνού, Αλκοόλ και λοιπών μη καπνικών προϊόντων, μέσω της πλατφόρμας alto.gov.gr.
Σύμφωνα με τις επίσημες οδηγίες, στο Μητρώο υποχρεούνται να εγγράφονται τα φυσικά και νομικά πρόσωπα που πωλούν ή διαθέτουν αλκοόλ και τα υπόλοιπα προϊόντα που καλύπτει το πλαίσιο.
Η εγγραφή γίνεται μέσω gov.gr με κωδικούς TaxisNet και για κάθε υποκατάστημα δηλώνονται, μεταξύ άλλων, το είδος του σημείου πώλησης, τα προϊόντα που διατίθενται και η τοποθεσία.
Η σχετική προθεσμία για την εγγραφή των επιχειρήσεων είχε οριστεί έως τις 31 Ιανουαρίου 2026. Με την εγγραφή εκδίδεται σχετικό έγγραφο με QR code, ώστε να διευκολύνεται ο έλεγχος των αρμόδιων αρχών.
Για ένα εστιατόριο, μπαρ ή άλλο κατάστημα που σερβίρει αλκοόλ, αυτό σημαίνει ότι το θέμα δεν αφορά μόνο το προσωπικό την ώρα της πώλησης, αλλά και την ίδια την οργανωτική συμμόρφωση της επιχείρησης.
Διαφορετικοί κανόνες για αμιγή μπαρ και κέντρα διασκέδασης
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στα αμιγή μπαρ και στα κέντρα διασκέδασης.
Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, η είσοδος και η παραμονή ανηλίκων σε αυτούς τους χώρους απαγορεύεται.
Υπάρχει εξαίρεση για συγκεκριμένες ιδιωτικές εκδηλώσεις με τη συμμετοχή ανηλίκων, αλλά υπό αυστηρές προϋποθέσεις.
Οι εκδηλώσεις αυτές πρέπει να πραγματοποιούνται σε οριοθετημένο χώρο, εκτός του κανονικού ωραρίου λειτουργίας και να έχουν προηγουμένως δηλωθεί μέσω της ψηφιακής διαδικασίας events.gov.gr.
Η πλατφόρμα δημιουργήθηκε, μεταξύ άλλων, για περιπτώσεις όπως οργανωμένα σχολικά πάρτι ή εκδηλώσεις σχολών και άλλων φορέων.
Η δήλωση παράγει ψηφιακό συμφωνητικό με QR code, το οποίο μπορεί να ελεγχθεί από τις αρμόδιες αρχές.
Με άλλα λόγια, η ύπαρξη ενός «ιδιωτικού πάρτι» δεν αποτελεί από μόνη της εξαίρεση από τους κανόνες.
Πρόστιμα έως 10.000 ευρώ και ανάκληση άδειας
Οι κυρώσεις είναι ένας ακόμη λόγος για τον οποίο το θέμα δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται χαλαρά από μια επιχείρηση.
Για την πώληση, προσφορά ή διάθεση αλκοόλ σε ανηλίκους προβλέπονται διοικητικά πρόστιμα από 500 έως 10.000 ευρώ.
Παράλληλα, προβλέπεται προσωρινή ανάκληση της άδειας λειτουργίας για χρονικό διάστημα από πέντε έως δέκα ημέρες. Σε περίπτωση πρώτης υποτροπής η περίοδος μπορεί να αυξηθεί σε 30 ημέρες, ενώ σε δεύτερη υποτροπή προβλέπεται οριστική ανάκληση της άδειας.
Το πλαίσιο προβλέπει επίσης ποινικές κυρώσεις. Σύμφωνα με το Υπουργείο Υγείας, η πώληση, προσφορά ή διάθεση αλκοολούχου ποτού σε ανήλικο μπορεί να επισύρει ποινή φυλάκισης έως τρία έτη και χρηματική ποινή, εκτός εάν η πράξη τιμωρείται βαρύτερα από άλλη διάταξη.
Η πραγματική εφαρμογή των διατάξεων φαίνεται ήδη στις αστυνομικές ανακοινώσεις.
Τον Ιούλιο, για παράδειγμα, συνελήφθη υπεύθυνος καταστήματος στην Πάτρα όταν, σύμφωνα με την ΕΛ.ΑΣ., διαπιστώθηκε ότι είχαν πωληθεί και καταναλωθεί αλκοολούχα ποτά από τρεις ανηλίκους χωρίς να έχει προηγηθεί ο απαιτούμενος έλεγχος ηλικίας.
Στη Ζάκυνθο, επίσης τον Ιούλιο, συνελήφθησαν δύο υπεύθυνοι καταστημάτων για παραβάσεις της νομοθεσίας προστασίας ανηλίκων από το αλκοόλ.
Το θέμα δεν αφορά μόνο τα μεγάλα clubs
Μία λανθασμένη εντύπωση θα ήταν ότι το νέο πλαίσιο αφορά κυρίως νυχτερινά clubs ή χώρους με νεανικό κοινό.
Στην πραγματικότητα, η απαγόρευση διάθεσης αλκοόλ σε ανηλίκους αφορά συνολικά τα σημεία στα οποία πωλείται ή προσφέρεται αλκοόλ.
Άρα μπορεί να αφορά από ένα cocktail bar μέχρι ένα εστιατόριο, ένα καφέ που σερβίρει μπύρα ή κρασί, έναν χώρο εκδηλώσεων ή μια επιχείρηση φιλοξενίας.
Για την καθημερινή λειτουργία μιας επιχείρησης αυτό σημαίνει ότι η συμμόρφωση δεν πρέπει να εξαρτάται αποκλειστικά από την κρίση ενός εργαζομένου τη δεδομένη στιγμή.
Χρειάζεται να υπάρχει σαφής πολιτική του καταστήματος και το προσωπικό να γνωρίζει τι κάνει όταν υπάρχει αμφιβολία για την ηλικία ενός πελάτη.
Ένα νέο δεδομένο για την καθημερινότητα της εστίασης
Για την εστίαση, το ζήτημα του αλκοόλ και των ανηλίκων αποκτά πλέον και μια καθαρά επιχειρησιακή διάσταση.
Το κατάστημα πρέπει να είναι σωστά εγγεγραμμένο όπου απαιτείται, ο υπεύθυνος και το προσωπικό πρέπει να γνωρίζουν τη διαδικασία ελέγχου ηλικίας και, ειδικά σε μπαρ και κέντρα διασκέδασης, πρέπει να είναι ξεκάθαρο ποιοι κανόνες ισχύουν για την είσοδο ανηλίκων και τις ιδιωτικές εκδηλώσεις.
Η τεχνολογία μπορεί να κάνει τον έλεγχο απλούστερο. Δεν καταργεί όμως την ευθύνη του επαγγελματία.
Και με τις επιχειρήσεις της ΕΛ.ΑΣ. να συνεχίζονται σε Θεσσαλονίκη, Κρήτη και άλλες περιοχές της χώρας, το ερώτημα για ένα κατάστημα δεν είναι πλέον εάν μπορεί να γίνει έλεγχος.
Είναι εάν, τη στιγμή που θα γίνει, η επιχείρηση και το προσωπικό της γνωρίζουν ακριβώς τι πρέπει να κάνουν.
